گروه فرهنگی هنری فام

نوشته قبلی ام با عنوان (( چگونه روشنفکر شویم )) که مطلبی صرفا طنزآمیز بود ، واکنش های چندی را در پی داشت که می توانید تعدادی از آن ها را در کامنت های همان نوشته بخوانید. ابتدا از همه دوستانی که به تازه کاری چون من لطف می کنند و مطالبم را این چنین با دقت مورد نقد قرار می دهند تشکر می کنم و از اینکه وبلاگمان چنین خواننده های فرهیخته ای پیدا کرده بر خود می بالیم. قصدم از این نوشته صرفا پاسخ به تعدادی از سئوالاتی است که نوشته قبلی برانگیخته و ابدا قصد توهین به شخصی را ندارم. همانطور که ذکر شد مطلب (( چگونه روشنفکر شویم )) مطلبی طنزآمیز بود که اولین دلیلم برای نگارش آن سنجیدن قریحه طنز خودم بود. اما از آنجا که در پس هر طنز و لطیفه ای حرفی جدی نیز وجود دارد کمی درباره مطلبم توضیح خواهم داد. چند تن از دوستان ذکر کرده بودند که اگر من خودم به ظاهر بی توجهم پس چرا چنین مطلبی را نوشتم. اولا اینکه بنده در کجای آن مطلب گفتم که به ظاهر بی توجهم و در ثانی به نظر من بی توجهی به ظاهر افه و ادایی بیش نیست . آن مطلب هم در هجو کسانی بود که روشنفکری را در همین بی توجهی به ظاهر می بینند که همین بی توجهی به ظاهر در آن ها خود نوعی ظاهر سازی بیش از حد است ! و اما در تعریف واژه روشنفکری ارجاعتان می دهم به ویژه نامه ای که روزنامه همشهری مورخه دوازده بهمن همین امسال در قالب ضمیمه خردنامه منتشر کرد و در آن به تعریف و تبیین روشنفکری پرداخت . در مقاله ای در همان نشریه مذکور با عنوان (( روشنفکر کیست ؟)) به قلم وحید ولی زاده روشنفکری چنین تعریف شده : (( در تمام فرهنگ های مختلف در دنیا سه روش اصلی برای تعریف مفهوم روشنفکر وجود دارد . از طریق تحصیلات آموزشی ، حرفه و نیز نقش اجتماعی که بر اساس باورها و نگرش های شخص وجود دارد )) . اما تعریف بنده از روشنفکری کمی ساده تر است. روشنفکر به نظر من کسی است که حوادث و اتفاقات جامعه پیرامونش را می بیند و نسبت به آن ها حساس است. روشنفکر کسی است که انسان های اجتماعش را به خوبی می شناسد و همچنین تحولات جامعه اش برایش اهمیت دارد و نسبت به آنها واکنش نشان می دهد . روشنفکر کسی است که کتابی که می خواند ، فیلمی که تماشا می کند و موسیقی ای که گوش می کند با عامه مردم متفاوت است. روشنفکر کسی است که به جای گوش دادن به آخرین آلبوم رضا صادقی گوشش را با آثار کلاسیک و حتی مدرن غربی عادت داده. روشنفکر کسی است که برخلاف خیلی از عامه مردم که به جرات می توان گفت شاید در طول سال هرگز کتابی نخوانند ، اوقات فراغتش را با مطالعه می گذراند. این ها تعاریف ساده من از روشنفکری است. روشنفکری به عقیده من نه به دانشجوی هنر بستگی دارد و نه مثلا به روزنامه نگار بودن .

نکته ای کوچک : دوست عزیزم سیامک در کامنتی که بر مطلب چگونه روشنفکر شویم گذاشته بودند فرموده بودن که فیلم هشت و نیم فللینی نه فیلمی روشنفکر پسند بلکه یکی از آثار شاخص سینمای جهان است! در توضیح باید عرض کنم که هشت و نیم فللینی فیلمی است از سینمای هنری اروپا که اتفاقا با نام سینمای روشنفکری نیز خوانده می شود و یکی از بهترین آثار این نوع سینمایی که البته نه می توان آن را مکتب خاصی دانست و نه ژانر خاصی.

فرهاد پدوین